پنجشنبه, 03 فروردين 1396
تعداد کل بازدیدکنندگان 703903

 46 مهمان آنلاین

نقش سپاه در امنیت پایدار به مناسبت 5 دی ماه سالروز استقرار سپاه در صنعت هوانوردی کشور
شنبه ، 4 دی 1395 ، 11:02

 

امنيت يكي از ابتدايي‌ترين و بديهي‌ترين نياز‌هاي انسان از گذشته تاكنون بوده و در جامعه امروز ابعاد آن بسيار پيچيده و متنوع شده و به تمام سطوح زندگي بشر امروزي كشيده شده است؛ به‌عبارتي، امروز امنيت، مفهومي فراگير شده است. لذا به اندازه اين پيچيدگي و فراگيري، كسب، حفظ و احساس آن نيز با دشواري‌هايي روبرو شده است. امروزه جامعه، امنيت را براي يك لحظه يا يك موقعيت خاص نمي‌خواهد. بارزترين وجه آن بايد ساري بودن و آينده‌نگر بودن آن باشد؛ يعني امنيت با شكل دادن نظم مورد نياز، پايداري و دوام خود را در آينده نيز تأمين و دنبال كند. اما تغييرات ناگهاني سبك زندگي خانواده‌ها، گذر شتابزده از سنت به مدرنيته، ضعف جامعه‌پذيري كودكان، بي‌برنامه‌گي و سردرگمي در برابر نياز‌هاي جوانان، خمودگي و بي‌توجهي در برابر دگرگوني‌هاي اجتماعي، تهاجم فرهنگی، تهدیدات خارجی و ... پايداري امنيت در حوزه‌هاي پيچيده‌تر آن را با مشكل روبه‌رو ساخته است.

امنیت پیش زمینه یک اجتماع سالم و احساس امنیت بستر ساز توسعه جوامع انسانی است و سعادت یک اجتماع در گرو حفظ و بقاء امنیت و احساس ناشی از آن است. حضور مردم در فضای عمومی شهر مستلزم احساس امنیت از سوی آنان است. یکی از مهمترین عوامل تهدید کننده حضور مردم در فضاهای عمومی، ترس یا احساس ناامنی (احساس عدم امنیت) است.

امنيت مفهومي نسبي است. هيچ كشوري و هيچ فردي نمي‌تواند ادعا كند كه مي‌تواند به‌طور كامل امنيت را به‌دست آورد. لذا اگر تعريفي از استانداردهاي آن در حوزه‌هاي مختلف به‌دست دهيم بهتر مي‌توانيم براساس آن قضاوت كنيم كه آيا امنيت وجود دارد يا نه؟ خيلي از مواقع چون تعريف درستي از امنيت يا ناامني نداريم، قضاوت‌هاي نادرست نيز شكل مي‌گيرد.

محيط امنيتي جهان امروز را فضاي عدم اطمينان احاطه كرده است زيرا دنياي امروز در حال انتقال از نظم كهنه جهاني به سوي نظم جديدي است كه معيارها و شاخص‌هاي آن ناشناخته و مبهم است. در دوران جنگ سرد جهان د ر بيم يك جنگ جهاني تمام عيار به سر مي برد كه در آن فرض استفاده از سلاحهاي هسته‌اي بخش عمده‌اي از استراتژي نظامي ابرقدرتها را شكل مي داد. در آن دوران تقريباً تمامي منازعات منطقه‌اي در قالب رقابت دو ابرقدرت به وقوع مي‌پيوست و در نتيجه اهداف، ابعاد، ماهيت و مشخصات چنين جنگهايي به ميزان عمده در كنترل ابرقدرتها بود.

اگر چه با فروپاشی یکی از دو ابرقدرت بزرگ از آن دوران وحشت افزا عبور کرده‌ایم اما در جامعه امروز که زمزمه هایی از جنگ جهانی سوم به گوش می رسد و سايه وحشت و ترور و کشتار مردم عادی در كشورهايي كه داعيه امنيت و مجهز بودن به پيشرفته‌ترين سيستم‌هاي امنيتي را دارند سنگيني مي‌كند و هر روز از كشورهاي اطراف ايران اخباري مبني بر ترور و قتل عام مردم به گوش مي‌رسد اما در ميان اين همه ناآرامي‌ها، اين مرز پرگهر با تلاش انسان‌هاي فداكاري كه براي برقراري امنيت حاضرند جان خود را نيز تقديم كنند در آسايش و امنيت به‌سر مي‌برد.

 

سپاه و امنیت

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 سازمانها و نهادهای گوناگونی برای اداره کشور و سامان بخشی به اوضاع آشفته آن دوران تشکیل شد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله آنهاست.

هدف از تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن و کوشش در راه تحقق آرمان های الهی و گسترش حاکمیت قانون خداست. تقویت توان دفاعی جمهوری اسلامی از راه همکاری با دیگر نیروهای مسلح و آموزش نظامی، از دیگر اهداف تشکیل این نهاد شمرده می شود.

در اساسنامه سپاه پاسداران که به تصویب شورای انقلاب رسیده، مبارزه قانونی با عوامل و جریان هایی که درصدد خرابکاری و براندازی نظام جمهوری اسلامی هستند یا با توسل به زور، می خواهند حاکمیت قوانین جمهوری اسلامی را از بین ببرند، از مأموریت های این نهاد شمرده شده است. از دیگر وظایف این ارگان، می توان به خلع سلاح کسانی که بدون مجوز قانونی، اسلحه دارند و همکاری با نیروهای انتظامی در مواقع لزوم برای برقراری نظم و امنیت و حاکمیت قانون در کشور اشاره کرد.

سپاه پاسداران هنگامی تولد یافت که انقلاب اسلامی با انواع توطئه‌ها و شرارت‌های داخلی گروهک‌ها روبرو بود. مقابله با این آفت‌ها، برای نهادی که هنوز آمادگی دفاعی لازم را به دست نیاورده بود، بدون یاری الهی، حمایت و رهبری حضرت امام خمینی(ره)، روحیه انقلابی و شهادت طلبی پاسداران و برخورداری از حمایت ملت ممکن نبود.

با گذشت زمان، توان مقابله سپاه با حوادث افزایش یافت و در برخورد با ترورها، آشوب‌ها و درگیری‌ها فعالانه شرکت کرد. سپاه پاسداران با توجه به ضرورت، در عرصه های انتظامی و امنیتی نیز فعال گردید و در کشف و انهدام خانه‌های تیمی منافقان، نقش مهمی ایفا کرد.

این نهاد انقلابی و مردمی در مدت زمانی کوتاه، شگفتی جهانیان را برانگیخت. نهادی که هیچ گونه پیشینه نظامی گری نداشت و از آموزش های کلاسیک دانشکده‌های نظامی بی بهره بود، چنان افتخارهایی آفرید که عظمت آنها را در ژرفای سخن معمار انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) می توان یافت، آنجا که اداره کشور وابسته به وجود سپاه گردید: «پاسدارها اگر نباشند، ... کی می تواند این مملکت را اداره کند؟» و آنجا که پاسدار بودن آرزوی امام شد: «ای کاش من هم یک پاسدار بودم» و چه افتخاری بالاتر از این!

نگاهی به عملکرد سپاه در سنگر دفاع از انقلاب، خنثی سازی توطئه ها و خاموش کردن شعله فتنه‌های کور گروهک‌های داخلی و گذری بر عملکرد سپاه در سنگر سازندگی و طراحی و ساخت سلاح ها و تجهیزات فوق مدرن نظامی، همه گویای موفقیت های روزافزون این نهاد افتخارآفرین است.

سپاه پاسداران داراي اين خاصيت مي باشد كه تعاليم و فرامين رهبر را به عنوان آيين زندگي و نبرد، به صورت يك دكترين قدرتمند در سيستم فرماندهي و كنترل خود تسري و تعميم دهد و از سوي ديگر از روزنه و چشم انداز بسيج به منافع عظيم ملت متصل باشد و قدرت سازماندهي، هدايت و كنترل اين نيروي بزرگ را در اختيار داشته باشد.

ويژگي ديگر سپاه اين است كه ساختار اين نهاد منعطف و فراگير است. اين سازمان به سرعت در مقابل انواع مختلف بحرانها تغيير شكل و تغيير ساختار مي دهد و سريعاً براي انجام ماموريتهاي متنوع آماده مي گردد. شرايط جغرافيايي صحنه عمليات، وضعيت جوي، عوامل سياسي و خشونت ميدانهاي جنگ بر اثربخشي و كارايي عملياتي اين نيرو تاثيرات اندكي دارد، زيرا سپاه متكي به يك مكتب دفاعي است كه فلسفه مقاومت و منطق جهاد را از آن دريافت مي دارد. در اين مكتب دفاعي كه حدود و قيود جنگ و مباني فلسفي آن منعكس مي باشد، اصل تكليف عنصر غالب شكل دهي حركت سپاه محسوب مي شود و شكست و پيروزي براساس ميزان رعايت اين اصل ارزيابي مي گردد. اين مكتب دفاعي منبعث از مكتب دفاعي عاشورايي است كه براي رزمندگان آن وسعت ميدان نبرد و استعداد نيوري دشمن تعيين كننده نيست، بلكه عمل به تكليف الهي حدود نبرد را مشخص مي نمايد.

سرعت عمل در كنار استحكام و انسجام روحي و وحدت اعتقاد يكي ديگر از صفات و خصلتهاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است.

از سوی دیگر توسعه به دليل ماهيت امنيت زاي آن كه اعتماد ملت نسبت به عملكرد دولت را بدنبال دارد و موجب تقويت پايه‌هاي مشروعيت نظام مي گردد، همواره مورد تهاجم و هدف عوامل ضدانقلاب داخلي مي باشد. بنابراين، ايجاد توسعه مستلزم برقراري امنيت است، زيرا در مناطق در حال توسعه به ويژه مناطق محروم كه زمينه پيدايش نيروهاي گريز از مركز قوي است، اگر امنيت فيزيكي برقرار نگردد امكان توسعه نيز وجود ندارد. بنابراين، يكي از الزامات و نيازمنديهاي توسعه وجود محيط امن است كه سپاه در ايجاد چنين محيطي نقش اصلي و اساسي را به عهده دارد و همواره با ایجاد یک محیط امن به توسعه و آبادانی کشور عزیز ایران اسلامی می‌اندیشد.

 

سپاه و امنیت پرواز

جایگاه و نقش حمل و نقل در ابعاد مختلف سیاسی اجتماعی و اقتصادی در جوامع امروزی بر کسی پوشیده نیست و فرودگاه در کنار مابقی پایانه‌ها از حساس‌ترین بازیگران این نقش هستند و خطوط هوایی امروزه در سراسر جهان محل تردد حجم زیادی از مسافران و بارهایشان است. بر همین اساس ایجاد امنیت پایدار از ضروری ترین نیازهایی است که باید در این صنعت مورد توجه قرار گرفته و سیستم‌های امنیتی مورد استفاده در فرودگاه‌ها کارآمد و برقرارکننده امنیت باشند.

در سالهاي نخستين پيروزي انقلاب اسلامي، کشور درگير مبارزه با ضد انقلاب و جنگ تحميلي بود، دشمنان قسم خورده نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران به منظور وارد آوردن فشار مضاعف بر نظام نوپاي ايران اسلامي اقدام به ربايش چندين فروند هواپيماي فاقد گارد امنيت پرواز كرده و باعث پايين آمدن ضريب امنيتي در پروازها به واسطه انجام مداخلات غيرقانوني شدند. بدين ترتيب و با توجه به وظيفه تصريح شده سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در قانون اساسي مبني بر پاسداري و نگهباني از انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن، اين ماموريت حساس و خطير نيز در ۵ دیماه 1363 با فرمان تاريخي حضرت امام خميني(ره) «مبني بر تشكيل سپاه حفاظت هواپيمايي» به سپاه محول گرديد.

با نداشتن تجربه و سابقه قبلی پاسداران از یک طرف و تلاش همه جانبه گروهک‌های معاند و دشمنان از طرف دیگر، طبیعی می‌نمود تا تعداد هواپیمارباییها افزایش یابد اما اوضاع به گونه‌ای دیگر رقم خود به طوری که وجود 3 عامل ايمان، تخصص، و بهره گيري از تجهيزات نوين نظامي در كنار ساير اقدامات اطلاعاتي حفاظتي به لطف خداي متعال و عنايات حضرت بقيه الله(عج) و از جان گذشتگي، ايثار و شهادت طلبي برادران سپاه در طول مدت مأموريت سپاه حفاظت هواپيمايي تا امروز که بیش از ۳۰ سال از مسئولیت سپاه در این حوزه می‌گذرد، هیچ اقدام موفقی از سوی هواپیماربایان صورت نگرفته است و علیرغم اینکه اقدامات خرابكارانه و مداخله جويانه در بخش صنعت حمل و نقل هوايي، بعد از حضور سپاه در اين صنعت ده‌ها مورد بوده پاسداران سپاه حفاظت هواپیمایی با تجهیزات بومی و روش‌های ابداعی با هرگونه تهدید مقابله کرده و هيچ هواپيماربايي موفقي پس از حضور سپاه در ناوگان حمل و نقل هوايي انجام نشده است و پروازهای ایران را به گواه سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ایکائو) به نقطه اوج امنیت رسانده‌اند و برگ زرین دیگری بر افتخارات این نهاد افزوده‌اند به گونه‌ای که در حال حاضر ما از جمله كشورهايي هستيم كه ضريب آسيب پذيريمان به حداقل رسيده و امنيت خطوط هوايي جمهوري اسلامي ايران از چنان جايگاهي در جهان برخوردار است كه برخي از كشورها در دنيا به ما لقب «گارد آهنين» داده‌اند.

كاركنان شاغل در مجموعه سپاه حفاظت هواپيمايي با اعتقاد و عزم راستين و اعتقاد به خداوند متعال، خود را سرباز گمنام امام زمان(عج) و مقام معظم رهبري دانسته و هرگونه ضربه و خسارت جانبي را ايثار در راه خداوند تلقي مي‌كنند. آنان از نظر روحي آمادگي بسيار بالايي دارند و اين را يك عامل مهم در پيشگيري در كنار ساير عوامل ديگر كه شامل آمادگي جسماني، آموزش، بكارگيري تجهيزات نوين و روزآمد و... مي‌دانند.

با ارج نهادن به مقام شامخ شهداي والامقام و جانبازان اين عرصه كه در حوادث و سوانح هوايي در كنار همكاران كرو و كاكپيت به درجه رفيع شهادت و يا جانبازي نائل گرديده‌اند، بايد گفت: با بهره‌گيري از منابع مالي و فضاهاي تحقيقاتي و افراد متعهد ضمن سياست‌گذاري مبني بر خواست و اراده ملي در خودكفايي در اين بخش، مي توان گامهاي موثري برداشت و آينده روشني را نويد داد همچنین این موضوع را نیز باید مدنظر قرار داد که همکاری و تعامل سایر متولیان تأمین و حفظ امنیت در صنعت حمل و نقل هوایی با سپاه از قبیل حراست فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی و همچنین نیروی انتظامی(پلیس فرودگاه) نقش مهمی را در برقراری امنیت پایدار و رضایتمندی مسافرین به همراه دارد که این موضوع همواره مورد توجه متولیان بوده است.

کلام پایانی اینکه در آينده، چالشهايي كه كشور و نظام با آن مواجه خواهند شد، ناشناخته و در عين حال متنوع مي‌باشند. طبيعت نامشخص اين چالشها مبين اين است كه كشور بايد براي مواجهه با طيف وسيعي از وضعيت‌هاي غيرمنتظره و بحرانهاي متنوع آماده باشد. محيط جنگهاي آينده، محيط ناشناخته و مجهولي است. اينكه نظام و كشور ما با چه دشمناني، در چه ابعاد و با چه ماهيتي روبرو خواهد شد، سؤالاتي هستند كه گزينه هاي متنوع و مختلفي را به همراه دارند. بنابراين، در فضاي احتمالات كه تنوع و گوناگوني بر آن حاكم است، به نيروها و ابزارهايي نياز است كه بتوانند در همه وضعيتها، به موقع واكنش نشان دهند.

با توجه به موارد فوق به نظر مي رسد يكي از سازمانها و ساختارهايي كه مي تواند به عنوان تكيه گاهي متين و ركني مطمئن در امنيت ملي كشور و از جمله برقراری امنیت در صنعت هوانوردی، قدرت بازدارندگي مؤثر و توانايي هدايت مناسبي را در مقابل تهديدات و بحرانها فراهم نمايد، ســـــــپاه پاســــــــــــداران انقلاب اسلامي مي باشد.

حشمت الله ایران مهر

مدیر روابط عمومی سپاه حفاظت هواپیمایی

 

bottomrightlogo